Kısa cevap: Japonca tanışma cümlelerinin temeli üç adımdır: Hajimemashite (ilk kez tanışıyoruz), …desu ile adınızı söylemek ve Yoroshiku onegaishimasu ile tanışmayı kapatmak. Bunlara günün saatine göre selamı, -san hitabını ve kibar desu/masu dilini eklediğinizde Japonya’daki ilk günlerinizi rahatça idare edersiniz. Aşağıdaki tablolarda her kalıbın Japonca yazımı, rōmaji ve Türkçe yaklaşık okunuşu ile anlamı var.
Okunuşlar Türkçe harflerle yaklaşık verilmiştir. Japoncada çoğu sesin Türkçede karşılığı olduğu için telaffuz sanıldığı kadar zor değildir; yine de uzun ünlüler ve sessizleşen u gibi ayrıntıları dinleyerek pekiştirmek gerekir. Japonca üç yazı sistemi kullanır: hiragana, katakana ve kanji. Tablolarda cümleleri Japonların gündelik yazdığı biçimde verdik.
Selamlaşma: ohayō gozaimasu, konnichiwa, konbanwa
Japoncada selam günün saatine göre değişir. Sabah ohayō gozaimasu, gündüz konnichiwa, akşam konbanwa denir. こんにちは ve こんばんは yazımındaki son hece は normalde “ha” okunur, ama burada eski bir dil bilgisi kalıntısı olarak “wa” okunur.
| Japonca yazım | Rōmaji / okunuş | Anlam |
|---|---|---|
| おはようございます | ohayō gozaimasu / ohayoo gozaymas | Günaydın (kibar) |
| おはよう | ohayō / ohayoo | Günaydın (samimi) |
| こんにちは | konnichiwa / konniçiva | Merhaba, iyi günler (gündüz) |
| こんばんは | konbanwa / kombanva | İyi akşamlar |
| おやすみなさい | oyasuminasai / oyasuminasay | İyi geceler (yatmadan önce) |
| お元気ですか | o-genki desu ka / ogenki des ka | Nasılsınız? (uzun süredir görmediğiniz birine) |
| はい、元気です | hai, genki desu / hay, genki des | Evet, iyiyim |
| じゃあね / またね | jā ne / mata ne — caa ne / mata ne | Görüşürüz (samimi) |
Dikkat: o-genki desu ka her gün gördüğünüz iş arkadaşına sorulmaz; Japoncada “nasılsın” günlük bir selam değildir. Sayōnara (sayoonara) da uzun bir ayrılığı çağrıştırır; işten çıkarken ya da arkadaşlara veda ederken daha çok mata ne ya da shitsurei shimasu (şitsuree şimas, müsaadenizle) duyarsınız.
Japonca tanışma cümleleri: hajimemashite ve yoroshiku onegaishimasu
Japon tanışması neredeyse kalıp gibidir: hajimemashite ile başlar, ad ve gerekirse memleket ya da iş söylenir, yoroshiku onegaishimasu ile biter. Son ifadenin Türkçede birebir karşılığı yoktur; “tanıştığımıza memnun oldum, umarım iyi anlaşırız” anlamını taşır.
| Japonca yazım | Rōmaji / okunuş | Anlam |
|---|---|---|
| はじめまして | hajimemashite / hacimemaşte | Tanıştığımıza memnun oldum (ilk karşılaşma) |
| エリフです | Erifu desu / erifu des | Ben Elif’im. |
| エリフと申します | Erifu to mōshimasu / erifu to mooşimas | Adım Elif (resmî, iş ortamı) |
| トルコから来ました | Toruko kara kimashita / toruko kara kimaşta | Türkiye’den geldim. |
| イスタンブールに住んでいます | Isutanbūru ni sunde imasu / isutanbuuru ni sunde imas | İstanbul’da yaşıyorum. |
| 学生です / 会社員です | gakusei desu / kaishain desu — gakusee des / kayşain des | Öğrenciyim / Şirket çalışanıyım. |
| 日本語を少し話します | Nihongo o sukoshi hanashimasu / nihongo o skoşi hanaşimas | Biraz Japonca konuşuyorum. |
| よろしくお願いします | yoroshiku onegaishimasu / yoroşku onegayşimas | Tanıştığımıza memnun oldum, iyi anlaşalım. |
Karşı tarafa soru sormak için: お名前は？ (o-namae wa? — onamae va, Adınız?) ve お国はどちらですか (o-kuni wa dochira desu ka — okuni va doçira des ka, Nerelisiniz?). Japoncada “ben” anlamındaki watashi wa çoğu zaman atlanır; bağlam açıksa söylemek gerekmez. Yabancı adlar katakanayla yazılır, bu yüzden “Elif” エリフ (erifu) olur.
Hitap ekleri: -san, -sama, -kun, -chan
Japonlar birbirine çoğunlukla soyadı ve bir hitap ekiyle seslenir. En güvenli seçim -san‘dır. Altın kural: bu ekler asla kendi adınıza eklenmez.
| Japonca yazım | Rōmaji / okunuş | Ne zaman kullanılır |
|---|---|---|
| 田中さん | Tanaka-san / tanaka san | Genel kibar hitap; Bay/Bayan karşılığı |
| 田中様 | Tanaka-sama / tanaka sama | Müşteri, resmî yazışma, çok saygılı hitap |
| 健太くん | Kenta-kun / kenta kun | Erkek çocuklar, genç erkekler, astlar |
| さくらちゃん | Sakura-chan / sakura çan | Küçük çocuklar, çok yakın arkadaşlar |
| 田中先生 | Tanaka-sensei / tanaka sensee | Öğretmen, doktor, avukat gibi meslekler |
Türkçedeki gibi “siz” diyerek hitap etmek yerine kişinin adını ve ekini kullanın. Sözlükte “sen/siz” diye geçen anata, yüz yüze konuşmada mesafeli hatta kaba duyulabilir.
Kibar dil (desu/masu) ve samimi dil farkı
Japoncada aynı fiilin kibar ve samimi biçimleri vardır. Yabancılarla, satıcılarla ve iş ortamında desu/masu biçimini kullanın; samimi biçim arkadaşlar ve aile içindir. Başlangıç seviyesinde yalnızca kibar biçimi bilmek tamamen yeterlidir ve hiçbir ortamda sizi zor durumda bırakmaz.
| Japonca (kibar → samimi) | Okunuş | Anlam |
|---|---|---|
| ありがとうございます → ありがとう | arigatoo gozaymas → arigatoo | Teşekkürler |
| そうです → そう(だ) | soo des → soo (da) | Evet, öyle |
| 行きます → 行く | ikimas → iku | Gidiyorum / giderim |
| 食べます → 食べる | tabemas → taberu | Yiyorum / yerim |
| 分かりません → 分からない | vakarimasen → vakaranay | Anlamıyorum |
Bunun bir üst katmanı olan keigo (saygı dili) mağaza ve iş yazışmalarında karşınıza çıkar; mōshimasu ve irasshaimase bunun örnekleridir. Önce anlamayı, sonra kullanmayı hedefleyin.
Tanışma görgüsü: ojigi, kartvizit ve mesafe
Japonya’da selamlaşmanın bedensel karşılığı eğilmedir (お辞儀, ojigi). Kısa bir baş ve gövde eğilmesi günlük selam için yeterlidir; iş görüşmesinde biraz daha derin, ciddi bir özür ya da teşekkürde daha da derin eğilinir. Eğilirken sırt düz tutulur ve göz teması kesilir. Yabancılarla tanışan Japonlar bazen el de uzatır; bu durumda tokalaşmak sorun değildir.
İş ortamında kartvizit (名刺, meishi) iki elle, yazı karşı tarafa dönük verilir ve alınır; alınan kart hemen cebe sokulmaz, görüşme boyunca masada tutulur. Yüksek sesle konuşmak, toplu taşımada telefonla görüşmek ve sokakta yürürken yemek yemek de pek hoş karşılanmaz.
Teşekkür ve özür: sumimasen’in çok anlamı
Sumimasen Japonya’da en çok duyacağınız kelimelerden biridir. “Affedersiniz” (dikkat çekmek), “pardon” (küçük özür) ve “zahmet ettiniz, teşekkürler” anlamlarının hepsini taşır; restoranda garsonu çağırmak için de kullanılır.
| Japonca yazım | Rōmaji / okunuş | Anlam |
|---|---|---|
| ありがとうございます | arigatō gozaimasu / arigatoo gozaymas | Çok teşekkür ederim |
| どういたしまして | dō itashimashite / doo itaşimaşte | Rica ederim |
| すみません | sumimasen / sumimasen | Affedersiniz; pardon; zahmet ettiniz |
| ごめんなさい | gomen nasai / gomen nasay | Özür dilerim (kişisel, yakın çevre) |
| 申し訳ありません | mōshiwake arimasen / mooşivake arimasen | Çok özür dilerim (resmî) |
| 大丈夫です | daijōbu desu / daycoobu des | Sorun yok; gerek yok, teşekkürler |
| お疲れ様です | otsukaresama desu / otsukaresama des | Kolay gelsin (iş yerinde selam) |
Daijōbu desu da çok işlevlidir: bir teklifi kibarca geri çevirmenin yaygın yoludur. Kasada “poşet ister misiniz” sorusuna daijōbu desu demek “gerek yok” anlamına gelir.
Restoranda ve konbinide
Restorana girdiğinizde personel irasshaimase (hoş geldiniz) der; buna karşılık vermeniz beklenmez, hafif bir baş hareketi yeterlidir. Konbini (コンビニ) denen 24 saat açık marketlerde de birkaç kısa soruyla karşılaşırsınız.
| Japonca yazım | Rōmaji / okunuş | Anlam |
|---|---|---|
| 何名様ですか | nanmei-sama desu ka / nanmee sama des ka | Kaç kişisiniz? (personel sorar) |
| 二人です | futari desu / futari des | İki kişiyiz. |
| これをください | kore o kudasai / kore o kudasay | Bunu alayım (menüyü gösterirken). |
| お水をお願いします | o-mizu o onegaishimasu / omizu o onegayşimas | Su rica ediyorum. |
| いただきます | itadakimasu / itadakimas | Yemeğe başlarken söylenir; afiyet olsun karşılığı. |
| ごちそうさまでした | gochisōsama deshita / goçisoosama deşta | Yemekten sonra; elinize sağlık. |
| お会計お願いします | o-kaikei onegaishimasu / okaykee onegayşimas | Hesap lütfen. |
| 袋はいりますか | fukuro wa irimasu ka / fukuro va irimas ka | Poşet ister misiniz? (konbini) |
| 温めますか | atatamemasu ka / atatamemas ka | Isıtayım mı? (hazır yemekte) |
| いくらですか | ikura desu ka / ikura des ka | Ne kadar? |
Japonya’da bahşiş geleneği yoktur; masaya bırakılan para çoğu zaman “unuttunuz” diye size geri getirilir. Hesap genellikle kapıdaki kasada ödenir.
Yol sorma ve ulaşım
Yol sorarken cümleye her zaman sumimasen ile başlayın. Tokyo ve Osaka’da istasyonlar çok büyük olduğu için aktarma ve peron soruları en çok ihtiyaç duyacağınız kalıplardır.
| Japonca yazım | Rōmaji / okunuş | Anlam |
|---|---|---|
| すみません、駅はどこですか | sumimasen, eki wa doko desu ka / eki va doko des ka | Affedersiniz, istasyon nerede? |
| トイレはどこですか | toire wa doko desu ka / toyre va doko des ka | Tuvalet nerede? |
| ここから遠いですか | koko kara tōi desu ka / koko kara tooy des ka | Buradan uzak mı? |
| まっすぐ / 右 / 左 | massugu / migi / hidari | Düz / sağ / sol |
| 道に迷いました | michi ni mayoimashita / miçi ni mayoymaşta | Yolumu kaybettim. |
| この電車は新宿に行きますか | kono densha wa Shinjuku ni ikimasu ka / kono densya va şincuku ni ikimas ka | Bu tren Shinjuku’ya gidiyor mu? |
| どこで乗り換えますか | doko de norikaemasu ka / doko de norikaemas ka | Nerede aktarma yapıyorum? |
| 何番線ですか | nanban-sen desu ka / nambansen des ka | Kaçıncı peron? |
| ここまでお願いします | koko made onegaishimasu / koko made onegayşimas | Buraya lütfen (taksiye adresi gösterirken). |
Türklerin sık yaptığı hatalar ve telaffuz ipuçları
Türkçe konuşanlar için Japonca telaffuzun büyük kısmı tanıdıktır; ünlüler net okunur, kelimeler yazıldığı gibi söylenir. Sorunlar birkaç noktada toplanır:
- Uzun ünlüyü kısaltmak: Japoncada ünlünün uzunluğu anlamı değiştirir. Rōmajideki ō, ū gibi işaretler bu uzunluğu gösterir.
- Sessiz u ve i: desu ve -masu sonundaki u çoğu zaman duyulmaz: “des”, “mas”. Sukoshi “skoşi”, kimashita “kimaşta” gibi okunur.
- Çift ünsüzü atlamak: kitte ile kite farklı kelimelerdir; çift harfte kısa bir duraklama yapılır.
- R sesini titretmek: Japon r’si dilin damağa bir kez dokunmasıyla çıkar, l ile r arasında bir sestir.
- Kendine -san eklemek ve her vedada sayōnara demek.
- Hai’yi her zaman “evet” sanmak: Konuşma sırasında söylenen hai çoğu zaman “sizi dinliyorum” anlamındadır, onay değildir.
| Japonca yazım | Rōmaji / okunuş | Anlam |
|---|---|---|
| おばさん / おばあさん | obasan / obāsan — obasan / obaasan | Teyze / büyükanne |
| ビル / ビール | biru / bīru — biru / biiru | Bina / bira |
| きて / きって | kite / kitte | Gel / posta pulu |
| しゅじん / しゅうじん | shujin / shūjin — şucin / şuucin | Eş (koca) / mahkûm |
Bir ipucu daha: ん sesi b, m ve p’den önce “m”ye döner. Bu yüzden konbanwa “kombanva”, shinbun (gazete) “şimbun” diye okunur. Benzer kalıp rehberlerimizi karşılaştırmak isterseniz İspanyolca tanışma cümleleri, Fransızca tanışma ve günlük konuşma cümleleri ve Almanca günlük konuşma kalıpları yazılarımıza da bakabilirsiniz. Genel hatalar için yabancı dil öğrenirken yapılan 11 hata yazısı faydalı olur.
Bu kalıplardan sonra nereye?
Bu yazıdaki Japonca tanışma cümleleri, Avrupa Ortak Başvuru Metni’ndeki A1 konuşma hedeflerine denk gelir: kendini tanıtmak, basit sorular sormak, günlük ihtiyaçları karşılamak. Seviyelerin ne anlama geldiğini CEFR dil seviyeleri rehberi özetler. Japonca öğrenimini belgelemek isteyenler için JLPT’nin giriş seviyesi N5’tir; sınav yapısını JLPT Japonca yeterlilik sınavı rehberi yazımızda anlattık.
Kalıpları ezberlemek ilk adımdır; onları doğal hızda duyup cevap verebilmek ise canlı pratik ister. İstanbul Japonca kursu programımızda kana yazısı, temel kanji ve bu kalıplar diyaloglarla birlikte çalışılır. Asya dillerine genel ilginiz varsa Korece kursu, TOPIK Korece yeterlilik sınavı rehberi ve Çince eğitim seviyeleri yazıları da yol gösterir.
Japoncaya sıfırdan mı başlayacağınızı yoksa bildiklerinizin üstüne mi ekleyeceğinizi netleştirmek için ücretsiz seviye tespiti yapın; sonucunuza göre Japonca kursu planınızı ders saati bazında birlikte belirleyelim.